Okólnik z Ostrowa Lubelskiego

autor: Łucja Kondratowicz-Miliszkiewicz

Okólnik z Ostrowa Lubelskiego translokowano do Muzeum Wsi Lubelskiej w 1977 r. i posadowiono w skansenie w 1978 r. jako pierwszy z trzech pozyskanych budynków gospodarczych i stodół mających utworzyć miasteczkową ulicę Stodolną. Okół wybudował w 1 poł. XIX w. zamożny gospodarz Jan Borówka przy ul. Uścimowskiej. Przy tej peryferyjnej ulicy do 1914 r. były działki ostrowskich mieszczan-rolników, którzy mieli domy w pobliżu rynku. W historycznych miasteczkach na ziemiach polskich ulice z zabudową wyłącznie gospodarczą nazywano Stodolnymi, zaś części osad nieregularnie zabudowane głównie stodołami Stodoły. Okólnik rodziny Borówków był jednym z kilku pobudowanych przy Uścimowskiej w XIX w. Należały one do zamożniejszych mieszczan-rolników, natomiast biedniejsi budowali tam luźno stojące stodoły i obory.

Okólnik z ciosanych połowizn sosnowych, głównie konstrukcji sumikowo-łątkowej na zakopy i elementami węgłowej. Dach krokwiowo-płatwiowy kryty strzechą. Mamy tu następujące pomieszczenia gospodarcze: stodoła z komorą wydzieloną w zapolu, 2 obory, stajnia, chlew, kurnik, poddach i tzw. skład z piwnicą ziemną. Wrota do okólnika i drzwi do pomieszczeń gospodarczych na biegunach. Podwórze wyłożone cegłą.

W latach 20. XX w. gospodarował tu Aleksander Borówka z pięciorgiem dorosłych dzieci, a latach 30. XX w. jego syn Jan (1880-1965). W poszczególnych pomieszczeniach okólnika trzymano zwierzęta gospodarskie: konia, dwie krowy, często cielęta, kilka świń, drób. W podszopiu stał wóz żeleźniak, maszyny i narzędzia rolnicze znajdujące się wówczas na wyposażeniu tego gospodarstwa. Ponoć Jan Borówka w odrzwia stajni wbijał końskie mleczne zęby, co miało zapewnić zdrowe uzębienie trzymanym tu koniom.W lokalnych przekazach, okólnik Borówków z Ostrowa Lubelskiego naznaczony jest piętnem historii. Tu mieli zatrzymywać się powstańcy 1863 r., wcześniej Kościuszko konie tu trzymał, a nawet stacjonowały wojska napoleońskie.W muzealnym miasteczku wnętrze okólnika jest niedostępne dla publiczności. Mieści się tam magazyn muzealiów i rekwizytów.

Od strony pól, przed wrotami stodoły, zamontowany jest kierat konny używany do prezentacji pracy młocarni i sieczkarni usytuowanych na boisku w stodole.