Kościół p.w. Wniebowzięcia N.M. Panny

autor: Łucja Kondratowicz-Miliszkiewicz

Wybudowany ok. 1686 r., modrzewiowy, konstrukcji węgłowej, czterownętrzny z kwadratową nawą, prostokątnym węższym prezbiterium, przedsionkiem i zakrystią, kryty gontem. Jest najstarszym zachowanym drewnianym kościołem parafialnym na Lubelszczyźnie, z unikalną w drewnianej architekturze sakralnej lożą kolatorską nad zakrystią. Konserwatorzy zabytków wielokrotnie zwracali uwagę na walory obiektu, jednakże w XX w. nie byli w stanie zapewnić mu środków na przetrwanie in situ. W 1928 r. kościół doczekał się inwentaryzacji pomiarowej, w 1966 r. został wpisany do rejestru zabytków. Od 1947 r. nie pełnił funkcji kultowej i szybko popadał w ruinę, opustoszały po wybudowaniu w Matczynie świątyni murowanej, do której przeniesiono jego wyposażenie. Rozebrany i przewieziony do Muzeum w 1980 r. Wzniesiony tu w 2000 r., poświęcony w 2002 r., wystrój uzyskał w latach 2001-2005. Odtworzone w Muzeum wnętrze pokazuje wyposażenie kościoła na przełomie lat 20. i 30. XX w., z dominującym wystrojem barokowym i późnobarokowym, kształtowanym w okresie od poł. XVIII do poł. XIX w. Wiele z wyeksponowanych ruchomości i sprzętów kościelnych to odrestaurowane składniki bądź pieczołowicie wykonane kopie elementów ówczesnego wyposażenia kościółka, zachowanych do dziś w Matczynie.